Prezydent RP  podpisał ustawę z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Wymieniony akt prawny przedłuża m.in. legalność pobytu w Polsce osób objętych ustawą do dnia 30 września 2025 roku. Osoby te mogą legalnie w tym okresie świadczyć pracę w Polsce.

Ponadto ustawa dokonuje rozszerzenia zakresu podmiotowego zmienianej ustawy o pomocy o dwie kategorie cudzoziemców, tj. o małoletnie dzieci obywateli Ukrainy oraz o małoletnie dzieci małżonków obywateli Ukrainy. W obu przypadkach chodzi o osoby, które same nie posiadają obywatelstwa ukraińskiego i w dzisiejszym stanie prawnym mogą korzystać jedynie z rozwiązań „ogólnych”, przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podpisana ustawa przewiduje także szereg rozwiązań szczegółowych w zakresie, do których należą m.in.:

• zmiana terminu na złożenie wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR z 30 dni od dnia przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na „niezwłocznie po przybyciu”;
• obniżenie wieku osób, od których pobierane są odciski palców (z 12 do 6 lat) w celu skorelowania regulacji dotyczących pobierania danych przechowywanych w rejestrze obywateli Ukrainy;
• powrót do zasady potwierdzania tożsamości wyłącznie w oparciu o ważny dokument podróży przy nadawaniu numeru PESEL oraz wprowadzenie obowiązku dla obywateli Ukrainy do potwierdzenia swojej tożsamości w dowolnym organie gminy w terminie 60 dni od daty wydania dokumentu podróży w przypadku, gdy ich numer PESEL nadany został w oparciu              o inny dokument niż ważny dokument podróży;
• doprecyzowanie przepisów dotyczących automatycznej zmiany statusu obywateli Ukrainy w rejestrze PESEL oraz ich uzupełnienie o przepisy umożliwiające organowi wykonawczemu gminy dokonywanie zmian w tym rejestrze w razie braku automatycznej zmiany statusu
• modyfikacja zasad dostępu do polskiego rynku pracy dla obywateli Ukrainy poprzez;

– skrócenie z 14 na 7 dni terminu na przesłanie powiadomienia przez pracodawcę zatrudniającego obywatela Ukrainy,

– wprowadzenia konieczności złożenia kolejnego powiadomienia o zatrudnieniu obywatela Ukrainy w przypadku gdy zmienił się rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy a obywatelem Ukrainy, gdy zmieniło się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy, gdy zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określone w powiadomieniu, obniżono miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu,

 – wprowadzenia wymogu wskazywania w powiadomieniu o zatrudnieniu obywatela Ukrainy co najmniej minimalnego wynagrodzenia o pracę lub minimalnej stawki godzinowej,

– wprowadzenia obowiązku powiadomienia pracodawcy przez obywatela Ukrainy o doręczeniu mu decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę;

• wprowadzenie podstawy prawnej do wydawania przez wojewodę, z upoważnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, tzw. szybkich paszportów tymczasowych w punktach paszportowych w portach lotniczych.

Nowe rozwiązania prawne wejdą w życie z dniem 1 lipca 2024 roku.