SRW_NEWS: Skrót projektu ustawy o wygaszeniu specustawy ukraińskiej

Choć szczegóły dopiero przed nami, PROJEKT ma na celu stopniowe zakończenie obowiązywania specustawy z 2022 r., która wprowadzała nadzwyczajne rozwiązania dla obywateli Ukrainy uciekających przed wojną. Po prawie czterech latach sytuacja uchodźców ustabilizowała się, a instytucje publiczne są w stanie obsługiwać ich w ramach standardowych przepisów. Dlatego rząd planuje przejście z rozwiązań specjalnych na ogólne regulacje dotyczące cudzoziemców.

Główne cele projektu

ujednolicenie zasad wsparcia dla wszystkich beneficjentów ochrony czasowej,
ograniczenie nierównego traktowania w stosunku do innych cudzoziemców,
przeniesienie sprawdzonych, efektywnych mechanizmów specustawy do ustawy o ochronie cudzoziemców,
dostosowanie polskiego systemu do dyrektywy 2001/55/WE i zaleceń UE dotyczących stopniowego wycofywania ochrony specjalnej dla Ukraińców.

Najważniejsze rozwiązania

Uchylenie przepisów specustawy, które tworzyły odrębny system tylko dla Ukraińców lub których termin już upłynął.
Przepisy przejściowe, zapewniające płynne wygaszanie dotychczasowych instrumentów, m.in.:
- kontynuacja wypłaty świadczeń rodzinnych w okresie przejściowym,
- uznanie kwalifikacji medycznych i górniczych nadanych na podstawie specustawy,
- regulacje dotyczące działalności gospodarczej rozpoczętej przez Ukraińców,
- szczególne rozwiązania w zakresie najmu i ochrony wynajmujących,
- przedłużenie wiz i dokumentów pobytowych oraz zawieszenie terminów administracyjnych do 4 marca 2027 r.,
- zmiany dotyczące tytułu pobytowego CUKR oraz możliwości uzyskania innego tytułu pobytowego,
- przepisy edukacyjne obowiązujące do końca roku szkolnego 2025/2026 (m.in. oddziały przygotowawcze, dodatkowe lekcje języka polskiego, zasady zatrudniania nauczycieli i asystentów).

Włączenie skutecznych mechanizmów specustawy do prawa ogólnego, w tym:
- nadawanie statusu ochrony czasowej poprzez PESEL UKR oraz określenie zasad jego utraty,
- rejestr wjazdów/wyjazdów prowadzony przez Straż Graniczną,
- zastąpienie papierowych zaświadczeń elektroniczną kartą DIIA,
- korzystanie z aplikacji mObywatel,
- uproszczony dostęp do pracy i możliwość zakładania firm,
- organizacja zakwaterowania i wsparcia dla grup wrażliwych,
- dostęp do podstawowych świadczeń socjalnych, pomocy żywnościowej i opieki zdrowotnej,
- regulacje dotyczące ZUS, opiekunów tymczasowych, pieczy zastępczej, UFG, kwestii podatkowych i działań RARS.