19 lutego 2026 r. została podpisana ustawa wprowadzająca istotne zmiany w zakresie pobytu i zatrudniania obywateli Ukrainy w Polsce. Nowe przepisy, które zaczną obowiązywać od 5 marca 2026 r., modyfikują zasady dotyczące ochrony czasowej, numeru PESEL UKR oraz procedur powierzania pracy. Zmiany te mają bezpośrednie znaczenie dla pracodawców zatrudniających obywateli Ukrainy, jak również dla samych pracowników korzystających z ochrony czasowej.
Ochrona czasowa – do kiedy będzie obowiązywać?
Najważniejszą konsekwencją nowych przepisów jest przeniesienie ochrony czasowej do ogólnych regulacji dotyczących udzielania ochrony cudzoziemcom. Status ochrony czasowej będzie obowiązywać do 4 marca 2027 r.
Jednocześnie utrzymano przedłużenie ważności do 4 marca 2027 r.:
• wiz
• zezwoleń na pobyt
• prawa pobytu w ruchu bezwizowym (jeśli ich termin upływał od 24 lutego 2022 r.)
PESEL UKR – nowe obowiązki formalne
Nowe przepisy wprowadzają istotne zmiany w zakresie numeru PESEL ze statusem UKR.
Obowiązek uzyskania PESEL w ciągu 30 dni
Osoby, które wjadą do Polski po 5 marca 2026 r., będą zobowiązane do uzyskania numeru PESEL UKR w terminie 30 dni od przekroczenia granicy. Brak dopełnienia tego obowiązku oznacza brak objęcia ochroną czasową.
Obowiązek potwierdzenia tożsamości
Obywatele Ukrainy, którzy otrzymali PESEL UKR wyłącznie na podstawie oświadczenia (bez ważnego paszportu), muszą potwierdzić swoją tożsamość w urzędzie gminy najpóźniej do 31 sierpnia 2026 r.
Niedopełnienie tego obowiązku spowoduje zmianę statusu na NUE oraz konieczność uzyskania innej podstawy legalnego pobytu.
Dokument potwierdzający ochronę
Jedynym dokumentem potwierdzającym korzystanie z ochrony czasowej pozostanie aplikacja Diia.pl. Nie przewiduje się wydawania papierowych zaświadczeń.
Status ochrony będzie wygasał m.in. w przypadku:
• pobytu poza Polską dłuższego niż 30 dni
• uzyskania ochrony w innym państwie UE
• otrzymania innego tytułu pobytowego w Polsce
Zmiany istotne dla pracodawców
Nowelizacja wprowadza również zmiany w zakresie powierzania pracy obywatelom Ukrainy.
• Powiadomienia o powierzeniu pracy złożone do 4 marca 2026 r. zachowają swoją ważność i umożliwią kontynuację zatrudnienia na dotychczasowych warunkach.
• Obywatele Ukrainy legalnie przebywający w Polsce, ale nieobjęci ochroną czasową, będą mogli pracować na podstawie powiadomień jeszcze przez 3 lata od wejścia w życie ustawy.
• Beneficjenci ochrony czasowej zatrudnieni od 5 marca 2026 r. będą mogli korzystać z uproszczonej procedury do 4 marca 2027 r., a następnie – przy zachowaniu legalnego pobytu – do 4 marca 2029 r.
• Niedopełnienie obowiązku złożenia powiadomienia będzie zagrożone karą grzywny w wysokości od 1 000 do 3 000 zł, jednak nie będzie kwalifikowane jako powierzenie nielegalnej pracy.
System MOS 2.0 i nowe zezwolenie CUKR
W pierwszej połowie kwietnia 2026 r. planowane jest uruchomienie systemu MOS 2.0, który umożliwi składanie wniosków o nowy typ zezwolenia pobytowego CUKR w uproszczonej formule.
Przyjmowanie wniosków ma rozpocząć się w drugiej połowie kwietnia 2026 r.
Ograniczenia w zakresie działalności gospodarczej
Od 5 marca 2026 r. prawo do zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej zostanie ograniczone wyłącznie do beneficjentów ochrony czasowej.
Działalności rozpoczęte przed tą datą będą mogły być kontynuowane.
Zawieszenie terminów w postępowaniach pobytowych
Do 4 marca 2027 r. utrzymane zostanie zawieszenie biegu terminów w wielu postępowaniach prowadzonych przez wojewodów, w szczególności w sprawach:
• zezwoleń na pobyt czasowy
• zezwoleń na pobyt stały
• zezwoleń dla rezydentów długoterminowych UE
Podsumowanie
Nowe przepisy istotnie zmieniają dotychczasowe zasady legalizacji pobytu i pracy obywateli Ukrainy. Z perspektywy pracodawców kluczowe będzie odpowiednie przygotowanie dokumentacji oraz weryfikacja statusów zatrudnionych osób jeszcze przed 5 marca 2026 r.
W razie potrzeby wsparcia przy audycie dokumentów lub planowaniu dalszych działań legalizacyjnych, pozostajemy do Państwa dyspozycji.
zapytaj@srw.pl / 661 614 615
ul. Karola Miarki 20, 43-190 Mikołów
